Đêm thứ ba, anh tặng tôi chiếc gương ấy.

Lúc anh về đến nhà, trời đã tối đen.

Anh giấu hai tay sau lưng, ra vẻ bí mật: “Niệm An, nhắm mắt lại nào.”

Tôi ngoan ngoãn nhắm mắt.

Có thứ gì đó được đặt vào tay tôi.

Lạnh lạnh, tròn tròn, có viền đồng, cầm khá nặng tay.

Tôi mở mắt ra.

Là một chiếc gương tròn nhỏ.

Chỉ lớn bằng lòng bàn tay, mặt kính sáng bóng, phía sau được chạm hoa văn như ý bằng đồng thau.

Tuy hơi cũ, nhưng phần đồng đã được đánh bóng đến mức có thể soi rõ mặt người, từng đường nét hoa văn đều hiện lên rõ ràng.

Trong gương phản chiếu gương mặt tôi.

18 tuổi.

“Ba đồng bạc, chính là ba đồng bạc cha em đưa ấy, anh tiêu hết rồi.” Anh cười có phần ngượng ngùng.

“Ngày nào em cũng tất bật xay đậu, bán đậu phụ, đến soi gương cũng chẳng được mấy lần. Sau này những lúc anh không có nhà, em cứ soi chiếc gương này, coi như đang nhìn thấy anh nhé.”

Sống mũi tôi bỗng cay xè.

“Đẹp không?”

Tôi gật đầu.

“Thích không?”

Tôi lại gật đầu.

Anh thở phào nhẹ nhõm, lật chiếc gương lại, chỉ vào mặt sau:

“Hoa văn này gọi là hoa văn như ý, anh chọn mãi mới được đấy. Như ý nghĩa là mọi chuyện đều thuận theo ý mình.”

“Anh là người làm cách mạng mà cũng tin vào những chuyện này sao?”

Anh nghiêm túc đáp: “Cách mạng thì phải tin, mà chuyện này cũng phải tin.”

Tôi bật cười.

“Niệm An.” Anh bỗng hạ giọng. “Thật ra hoa văn như ý này còn mang một ý nghĩa khác nữa.”

“Là gì?”

“Hồi còn trẻ, mẹ anh có một cây trâm bạc, trên đó cũng khắc hoa như ý.” Anh vuốt ve mặt sau chiếc gương, ánh mắt dần dịu xuống.

“Cha anh dành dụm tiền suốt nửa năm mới làm được cây trâm ấy tặng mẹ. Sau này nhà nghèo quá, mẹ đành bán nó đi để lấy tiền cho anh học trường tư.”

Lòng tôi khẽ xao động: “Mẹ có biết chuyện chiếc gương này không?”

Anh lắc đầu: “Anh chưa nói. Đợi sau này cuộc sống khá hơn, anh sẽ kể cho mẹ nghe.”

Đêm ấy, hai chúng tôi ngồi sát bên nhau trên đầu giường.

Anh cầm chiếc gương soi gương mặt tôi, nói: “Niệm An, để anh kẻ mày cho em nhé?”

“Anh lấy đâu ra bút kẻ mày?”

“Mẹ anh có một cây cũ.”

Anh tìm ra một cây bút kẻ mày đã gãy làm đôi, gọt nhọn đầu bút rồi đưa lên ướm thử trên mặt tôi.

“Ngồi yên nhé.”

Tôi ngoan ngoãn ngồi im.

Tay anh hơi run, đầu bút nhẹ nhàng chạm lên hàng lông mày tôi.

“Lông mày em đẹp thật đấy.” Anh vừa kẻ vừa nói. “Cong cong như lá liễu vậy.”

Tôi nhắm mắt lại.

Hơi thở anh phả lên trán tôi, ấm áp vô cùng.

“Xong rồi.”

Tôi mở mắt.

Người trong gương có đôi lông mày đậm hơn một chút, nét vẽ cũng khá ngay ngắn.

Anh nhìn vào gương, khẽ thì thầm: “Đẹp thật.”

Tôi quay sang nhìn anh.

Anh ở rất gần tôi.

“Hoài Viễn.”

“Ừ?”

“Ngày mai anh đi rồi, đúng không?”

Anh im lặng hồi lâu, cuối cùng khẽ gật đầu: “Trước khi trời sáng.”

Tôi không nói gì.

Có lẽ anh nghĩ tôi sẽ khóc.

Nhưng tôi không khóc.

Tôi chỉ quay mặt về phía chiếc gương, khẽ mỉm cười:

“Vậy anh vén khăn voan cho em thêm một lần nữa đi.”

Anh sững người.

“Lúc nãy anh vén khăn voan, em cứ cúi gằm mặt nên anh chưa nhìn rõ.” Tôi nói.

“Nếu biết sau này chẳng còn được gặp nhau nữa, em đã tự vén khăn lên, để anh ngắm cho thỏa thích rồi.”

Đôi mắt anh đỏ hoe.

Anh chậm rãi đứng dậy, bước vòng đến trước mặt tôi, đưa hai tay lên làm động tác vén khăn voan.

“Lục Hoài Viễn cưới Tô Niệm An làm vợ.” Giọng anh rất khẽ, từng chữ được thốt ra chậm rãi, rõ ràng

“Đời này kiếp này, dù sống hay chết cũng không rời bỏ nhau.”

Tôi ngẩng mặt lên.

Để anh được ngắm nhìn.

Giờ đây, khi đã 95 tuổi, tôi chẳng còn nhớ rõ đêm ấy chúng tôi đã nói với nhau những gì.

Chỉ nhớ anh nắm tay tôi, ngồi dưới ánh đèn dầu, chăm chú nhìn tôi, như muốn khắc sâu dáng hình tôi vào lòng.

Sau đó, anh ngủ thiếp đi.

Đầu tựa lên vai tôi, đôi lông mày vẫn còn hơi nhíu lại.

Còn tôi thì thức trắng.

Chỉ lặng lẽ nhìn ngọn đèn dầu trước mặt.

Ngọn lửa trên tim đèn cứ nhỏ dần, nhỏ dần.

Gần sáng, dầu cạn, đèn cũng tắt.

Anh trở mình, tỉnh giấc.

“Niệm An.”

“Ừ.”

“Anh đi đây.”

“Em biết.”

Trong bóng tối, anh lần mò tìm quần áo để mặc.

Tôi đứng dậy, hâm nóng nửa nồi đậu phụ còn thừa từ tối qua.

Anh ăn vội vài miếng, rồi ngẩng đầu nói: “Đậu phụ em làm là ngon nhất.”

Tôi mỉm cười: “Anh đi rồi, ngày nào em cũng làm. Đợi anh về ăn nhé!”

Anh vươn tay ôm chầm lấy tôi, siết chặt đến mức tôi gần như không thở nổi.

Rồi anh buông ra, quay người đi về phía cửa.

Tôi chân trần đuổi theo, dúi vào tay anh hai thứ.

Một đôi giày vải mới khâu và một miếng đậu phụ còn nóng.

Đều là những thứ tôi chuẩn bị trong lúc anh ngủ.

“Giày để thay dọc đường, còn đậu phụ thì lúc nào đói hãy ăn.”

Anh đón lấy, cất vào tay nải: “Niệm An, đợi anh nhé. Khi cách mạng thành công, anh nhất định sẽ trở về đón em. Em phải chăm chỉ học chữ, làm nhiều việc có ích cho nhân dân.”

Tôi gật đầu.

“Nhớ đợi anh.”

“Em đợi.”

Anh đi rồi.

Trời vẫn chưa sáng.

Tôi đứng trên ngưỡng cửa, chẳng nhìn rõ bóng lưng anh.

Chỉ nghe tiếng dép cỏ giẫm xuống mặt đường, từng bước, từng bước, rồi lại từng bước.

Càng lúc càng xa.

Cuối cùng, âm thanh ấy cũng tan vào màn đêm đen kịt.

Tôi đứng đó rất lâu, đến khi nhận ra hai má đã đẫm nước mắt.

Gió lạnh tháng Giêng thổi qua, khiến những giọt nước mắt trên mặt lạnh buốt như đóng thành băng.

Tôi không lau đi.

Tôi muốn ghi nhớ cơn gió ấy, ghi nhớ màn đêm ấy, ghi nhớ cả hướng mà tiếng bước chân anh dần khuất xa.

Bởi từ giây phút này trở đi, nửa đời còn lại của tôi chỉ còn một việc duy nhất.

Đợi.

Ngày thứ ba sau khi Lục Hoài Viễn rời đi, hai mắt tôi đã sưng húp vì khóc.

Chắc là do thái ớt bị cay mắt thôi.

Mẹ chồng tôi, Lưu thị, bảo ớt trong nhà bị sâu mọt, phải mau thái ra đem phơi.

Tôi thái đầy cả một nong ớt, nước mắt cứ thế tuôn rơi lã chã.

Năm ấy, Lục Nguyệt Như mới 8 tuổi. Con bé ôm lấy chân tôi, hỏi: “Chị dâu ơi, chị nhớ anh ba rồi phải không?”

Tôi đưa tay lau mặt, mỉm cười: “Không có đâu, chị đang thái ớt mà.”

“Chị nói dối.” Con bé bĩu môi. “Tối qua chị cũng khóc, em nghe thấy hết rồi.”

Tôi chẳng biết nói gì nữa.

Căn nhà này bỗng như thiếu mất một phần.

Khi Hoài Viễn còn ở đây, tôi chẳng hề nhận ra.

Đến lúc anh đi rồi, gian phòng nhỏ bên hông nhà bỗng trở nên rộng thênh thang, lạnh lẽo.

Mỗi tối đi ngủ, tôi đều đặt chiếc gương lên nửa giường của anh, như thể làm vậy thì chỗ trống ấy sẽ bớt hiu quạnh hơn đôi chút.

Lưu thị đối xử với tôi chẳng quá thân thiết, cũng chẳng quá lạnh nhạt.

Bà sai tôi làm việc không chút khách sáo, có gì cần nói thì cứ nói thẳng.

Còn tôi, việc gì cũng làm.

Gánh nước, bổ củi, cho lợn ăn, giặt giũ, nấu cơm, xay đậu rồi đem đậu phụ đi bán.

Trời chưa sáng đã phải dậy, đến tối mịt vẫn chẳng được nghỉ ngơi.

Cha đến thăm, thấy tôi gầy đi cả một vòng, ông xót xa vô cùng: “Nếu không chịu nổi thì về nhà với cha. Sống thế này khổ quá, ai mà chịu cho thấu.”

Tôi lắc đầu: “Cha, con chịu được mà.”

Ông thở dài, đặt xuống một túi gạo rồi chắp tay sau lưng, lặng lẽ ra về.

Đi đến cổng sân, ông còn ngoảnh đầu nhìn tôi một lần.

Trong ánh mắt ấy có xót xa, có hối hận, dường như còn có cả chút tự hào.

Tôi biết cha đang nghĩ gì.

Con gái ông đã không làm ông phải mất mặt.