Năm 1937, trong sân nhà tôi mọc lên một bụi hoa đỗ quyên.

Chẳng biết hạt giống từ đâu bay đến.

Có lẽ do gió cuốn tới, cũng có thể do chim tha về.

Xuân vừa sang, dưới chân tường đã nhú lên một đám mầm xanh non.

Lục Nguyệt Như hỏi: “Chị dâu, đây là hoa gì vậy?”

“Hoa đỗ quyên.” Tôi đáp. “Anh trai em thích loài hoa này.”

Con bé vui mừng khôn xiết, ngày nào cũng chăm chỉ tưới nước.

Năm đầu tiên, cây không ra hoa.

Chỉ có những chiếc lá xanh khẽ đung đưa trong gió.

Sang năm thứ hai, hoa nở.

Những bông hoa nhỏ nhắn, đỏ thắm rực rỡ.

Từng chùm, từng chùm chen nhau khoe sắc, trông như những đốm lửa đang bừng cháy.

Tôi ngắt một bông, đưa lên mũi ngửi.

Hoa đỗ quyên vốn chẳng có hương thơm.

Nhưng tôi luôn cảm thấy những bông hoa này chính là sự tiếp nối của cánh hoa năm xưa Hoài Viễn gửi kèm trong thư.

Tôi ép bông hoa vào cuốn nhật ký.

Đặt cạnh cánh hoa đỗ quyên cũ đã vụn nát thành bột từ lâu.

Rồi tôi viết vào nhật ký: “Hôm nay Hoài Viễn vẫn chưa về, hoa đỗ quyên đã nở.”

Năm 1940, Lục Hoài Sơn tròn 20 tuổi.

Cậu ấy đã trở thành một chàng trai cao lớn, trưởng thành.

Thậm chí còn cao hơn cả Hoài Viễn, vai rộng, thân hình rắn rỏi.

Cậu ấy không thích nói nhiều, suốt ngày chỉ cắm cúi làm việc, việc gì nặng nhọc nhất cũng giành làm.

Nhưng tôi biết, trong lòng cậu ấy cũng có một ngọn lửa.

Một buổi chiều, khi đang ngồi bổ củi trong sân, cậu ấy bỗng hỏi tôi: “Chị dâu, rốt cuộc anh ba trông như thế nào?”

Tôi sững người.

“Em không nhớ nữa sao?”

“Cũng nhớ được một chút.” Cậu ấy gãi đầu.

“Nhưng mơ hồ lắm. Hôm anh ấy đi trời còn tối, em chẳng nhìn rõ.”

Tôi lấy chiếc gương ra, đưa đến trước mặt cậu ấy: “Em nhìn mình trong gương đi. Anh trai em giống em lắm, nhất là đôi mắt và sống mũi. Lông mày cũng giống nữa, chỉ khác là đuôi lông mày bên trái của anh ấy có một nốt ruồi, còn em thì không.”

Cậu ấy ghé sát lại nhìn.

“Chị dâu, trước kia anh ba có từng nói với chị, sau khi đánh trận xong anh ấy muốn làm gì không?”

“Anh ấy bảo muốn mở một xưởng đậu phụ.” Tôi mỉm cười.

“Chị làm bà chủ, còn anh ấy sẽ gánh nước.”

Lục Hoài Sơn cũng bật cười: “Anh ba đúng là chẳng có chí tiến thủ gì cả.”

Tôi vỗ nhẹ vào người cậu ấy: “Anh em từng nói, đợi cách mạng thành công, ai ai cũng có cơm ăn, đến lúc ấy được mở một xưởng đậu phụ chính là công việc tốt nhất rồi.”

Cậu ấy cười rất lâu, rồi nụ cười dần tắt.

“Chị dâu, nếu anh ba không trở về được, sau này em sẽ gánh nước cho chị.”

Nụ cười trên môi tôi cũng lặng đi.

“Hoài Sơn, em nên lập gia đình rồi.” Tôi nghiêm túc nói.

“Chị đã nhờ người mai mối cho em một cô gái ở làng bên, tên là Xuân Lan. Cô ấy chăm chỉ, hiền lành, thật thà. Em đến gặp thử xem sao.”

Cậu ấy cúi đầu, vung mạnh chiếc rìu xuống, bổ đôi khúc củi trước mặt.

“Em không đi. Em đợi anh ba về.”

“Đợi anh em trở về với chuyện thành thân đâu có gì mâu thuẫn.” Tôi cầm lấy chiếc rìu trong tay cậu ấy.

“Nếu em sinh cho nhà họ Lục một đứa cháu trai, đợi anh em về, người vui mừng đầu tiên chắc chắn sẽ là anh ấy.”

Cậu ấy cúi đầu, im lặng không đáp.

Đêm ấy, cậu ấy ngồi trên ngọn núi phía sau làng rất lâu.

Tôi đứng trước cửa, lặng lẽ nhìn bóng lưng cậu ấy.

Trông chẳng khác nào chàng thiếu niên năm xưa ngồi khắc chữ trên vách đá.

Cuối cùng, Lục Hoài Sơn vẫn cưới Xuân Lan.

Đám cưới được tổ chức đơn sơ.

Tôi dọn sạch chiếc tủ duy nhất còn lành lặn, tử tế trong nhà, nhường cho hai vợ chồng làm đồ đạc mới.

Tôi cũng lấy những sợi dây buộc tóc màu đỏ Hoài Viễn từng tặng mình, dùng để buộc tóc cho Xuân Lan.

Xuân Lan là một cô gái tốt, gương mặt tròn trịa, đôi mắt to, mỗi khi cười đều hiện lên hai lúm đồng tiền.

Sau khi về làm dâu, cô ấy gọi tôi là “chị dâu”, tiếng gọi thân thiết vô cùng.

Đêm ấy, đợi khách khứa về hết, tôi một mình trở lại phòng.

Căn phòng yên tĩnh đến lạ.

Tôi lấy chiếc gương ra, nhìn người trong gương rồi khẽ nói: “Hoài Viễn, em trai anh thành thân rồi. Anh cũng được làm bác rồi đấy.”

Người trong gương đã bạc trắng một nửa mái đầu.

Tôi vừa cười, nước mắt vừa lặng lẽ rơi xuống.

Năm 1944, cuộc kháng chiến chống Nhật đã gần đi đến hồi kết.

Lục Hoài Sơn cuối cùng cũng lên đường.

Hôm ấy, cậu ấy mang đôi giày vải mới khâu, trên lưng đeo tay nải, đứng giữa sân nhà.

Xuân Lan ôm đứa con mới hai tháng tuổi trong lòng, nước mắt cứ chực trào ra.

“Chị dâu.” Cậu ấy quỳ xuống, dập đầu trước tôi.

“Gia đình này là nhờ một tay chị gắng gượng mới có được ngày hôm nay. Những gì anh ba nợ chị, em sẽ thay anh ấy trả. Đợi đánh trận xong, em sẽ trở về phụng dưỡng chị.”

Tôi vội đỡ cậu ấy đứng dậy.

“Đừng nói những lời không may như thế.” Tôi dúi vào tay cậu ấy một đôi giày mới.

“Nhất định phải sống khỏe mạnh mà trở về. Xuân Lan và đứa nhỏ đã có chị chăm sóc rồi.”

Cậu ấy đỏ hoe mắt, khẽ gật đầu.

Rồi quay người bước đi.

Bóng lưng ấy giống hệt Hoài Viễn năm xưa, mỗi lúc một nhỏ dần, cuối cùng khuất sau con đường đầu làng.

Tôi đứng nguyên tại chỗ, nhìn theo rất lâu.

Hoài Viễn, em lại tiễn thêm một người đi nữa rồi.

Em không ngăn cản.

Đàn ông nhà họ Lục, dường như sinh ra đã mang số phận phải đi đến những phương trời xa.

Sau khi Lục Hoài Sơn rời đi, căn nhà trở nên yên ắng hơn.

Nói đúng hơn, là quạnh quẽ hơn.

Lục Nguyệt Như đã 16 tuổi, lớn lên thành một thiếu nữ duyên dáng, xinh đẹp.

Con bé được đi học hai năm, giờ đang dạy thay ở trường tiểu học trong làng, dạy bọn trẻ nhận mặt chữ.

Nó thường nói với tôi: “Chị dâu, hai chữ đầu tiên chị dạy em viết là ‘Niệm An’, hai chữ tiếp theo là ‘Hoài Viễn’. Đến tận bây giờ em vẫn nhớ đấy.”

Lòng tôi bỗng mềm lại.

“Chị dâu.” Con bé khoác lấy cánh tay tôi. “Anh ba đi bao nhiêu năm rồi chị nhỉ?”

“Chắc cũng 15 năm rồi.”

“Chị có hối hận không?”

Tôi nghĩ một lát rồi đáp: “Không hối hận.”

“Tại sao ạ?”

“Bởi anh trai em từng nói, anh ấy muốn chị được ngắm nhìn bầu trời của nước Trung Hoa mới.”

Con bé khẽ “ồ” một tiếng, dường như hiểu mà cũng chưa hiểu hết.

Tôi xoa đầu nó: “Nguyệt Như, sau này em cũng sẽ gặp được một người khiến em cam lòng chờ đợi. Đến lúc ấy, em sẽ hiểu thôi.”

Ngày 1 tháng 10 năm 1949.

Nước Trung Hoa mới được thành lập.

Tin tức ấy như thủy triều dâng, từ phương Bắc cuồn cuộn truyền về Hưng Quốc.

Loa phát thanh trong làng vang lên không ngớt, ngoài đường đâu đâu cũng rộn ràng tiếng chiêng trống.

Cán bộ thôn đi đến từng nhà thông báo: “Nước Trung Hoa mới thành lập rồi. Chủ tịch Mao đã tuyên bố ở Bắc Kinh rồi.”

Cả làng như vỡ òa trong niềm vui sướng.

Tôi đứng trên gò đất nơi đầu làng, tay nắm chặt chiếc gương, lặng lẽ nhìn về những dãy núi phía xa.

Núi vẫn là những ngọn núi ấy.

Nhưng bầu trời dường như thật sự xanh hơn ngày trước.

Đêm ấy, cả làng đốt lửa trại, mọi người cùng nhau ca hát, nhảy múa.

Tôi không đến.

Tôi trở về nhà, đặt chiếc gương lên bậu cửa sổ, hướng thẳng về phía đầu làng.

“Hoài Viễn, cách mạng thành công rồi. Anh cũng nên trở về đón em thôi.”

Tôi ngồi bên cửa sổ, đợi suốt một đêm.

Anh không về.

Khi trời sáng, tôi đứng dậy, mở cuốn nhật ký, viết xuống dòng cuối cùng: “Hôm nay Hoài Viễn vẫn chưa về.”

Tôi khép cuốn sổ lại, cất vào chiếc hộp gỗ.

Kể từ ngày ấy, tôi không còn đủ sức viết tiếp nữa.